fa مدل‌سازی تبانی واحد‌های تولیدی در بازار برق با کمک نظریه بازی‌ها تخصصي Special پژوهشي Research paper بازار برق، به دلیل ویژگی‌های خود نمی‌تواند به شکل یک بازار رقابت کامل در نظر گرفته شود. به  ویژه به دلیل تعداد نسبتا کم تولیدکنندگان می‌توان آن را یک بازار رقابت چند‌جانبه نامید. این مسئله با بروز بحران‌هایی در دهه 90 میلادی و سال 2001 در بازار‌های برق در جهان نمود بیشتری یافت. در این حالت قدرت عوامل تشکیل‌دهنده، قیمت بازار را از مقدار رقابتی افزایش خواهد داد. از طرفی امکان تبانی بین واحدهای بازار نیز وجود دارد که موجب خواهد شد تا قیمت‌ها در بازار بالاتر رود. از سویی، بالا رفتن قیمت در تبانی متاثر از وابستگی بار به قیمت در بازار است. در این مقاله، نخست ویژگی‌های بازار برق در ارتباط با تبانی به همراه برخی موارد دیده شده از تبانی در بازارهای برق دنیا تشریح شده است. سپس، یک مدل تحلیلی بر پایه نظریه بازی‌ها، برای رفتار بازیگران بازار در شرایط رقابتی و شکل‌گیری تبانی ارائه شده است. با کمک مدل ارائه شده، تغییرات قیمت بازار در شرایط رقابتی و هم‌چنین در شکل‌گیری تبانی مورد مطالعه قرار گرفته است و اثر کشش تقاضا بر نقطه تعادل تبانی بررسی شده است. بعلاوه، با کمک نتایج عددی بدست آمده از این مدل، تبانی با حالت انحصاری بازار مقایسه شده است و تفاوت‌های آنها نشان داده شده است. <font face="Times New Roman, serif" size="2"><span style="line-height: 15.333332061767578px">Power Market, due to unique characteristics of power system, can not be considered as a competitive market. It is much more like an oligopoly market where small numbers of Generation Companies (GenCos) compete to supply the market demand. It became more obvious in 1990s and 2001 as some major crisis hit power markets around the globe. In such a situation, the ability of market participants could raise prices over the competitive level. On the other hand, there is also possible GenCos collude and as a result the market prices rise. The ability of raising the price in collusion is highly dependent on price elasticity of demand. In this paper, at first several reported recent research works related to the collusive behavior in the power market are reviewed. Then, an analytic model based on game theory is proposed to analyze the behavior of participants in competitive and collusive market states. Using the proposed model on a simple system, variation of the market price in both competitive & collusive states are investigated and effects of price elasticity on equilibrium point in a collusive state are studied. Furthermore, the numerical results obtained from the proposed collusion model and a monopolistic model of the market, are compared and the differences are interpreted.</span></font> نظریه بازی‌ها, تعادل نش, بازار برق, بازار رقابت چندگانه, تبانی, انحصار Game Theory, Nash Equilibrium, Power Market, Oligopoly, Collusion, Monopoly 44 54 http://joc.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-74-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Azim Armin محمد عظیم آرمین az.armin@Gmail.com 1003194753284600386 1003194753284600386 No Habib Rajabi Mashhadi حبیب رجبی مشهدی h_mashhadi@um.ac.ir 1003194753284600387 1003194753284600387 Yes Mohammadreza Lotalipour محمدرضا لطفعلی‌پور lotfalipour@Eco.um.ac.ir 1003194753284600388 1003194753284600388 No