fa تنظیم بهینه گلوکز خون- انسولین بیمار دیابتی نوع1 بر مبنای مدل‌های غیرخطی تأخیردار تخصصي Special پژوهشي Research paper <span lang="FA" dir="rtl" style="font-size: 12pt font-family: Tahoma, sans-serif">در دهه‌های اخیر، تئوری سیستم‌های کنترل در بسیاری از موضوعات صنعتی، پزشکی و... مورد استفاده قرار گرفته است. بیماری دیابت یکی از موضوعات جدید و مورد توجه علم کنترل می‌باشد. برای بیماران دیابتی نوع اول، به‌دست آوردن نرخ تزریق مناسب انسولین به صورت اتوماتیک همواره موضوع مورد توجه پزشکان بوده است. هدف از کنترل و درمان دیابت، نگه داشتن گلوکز خون در حد طبیعی در بدن می‌باشد.</span><span lang="FA" dir="rtl" style="font-size: 12pt font-family: Tahoma, sans-serif"> در واقع، تعمیم بسیاری از کنترل­ کننده ­های رایج برای سیستم­ های بدون تأخیر به سیستم­ های تأخیردار امکان­ پذیر نبوده و محققان در حال بررسی روش­ های طراحی این کنترل­ کننده ­ها برای سیستم ­های تأخیردار هستند. عموما در بیان رفتارهای سیستم به فرم غیرخطی تأخیری تعداد معادلات دیفرانسیل کاهش یافته، در حالی که روش کنترل آن‌ها به مراتب پیچیده‌تر خواهد بود. استفاده از ایده شبه­ خطی­ سازی، روشی را جهت یافتن یک حل زیربهینهِ این گونه مسائل ارائه می‌دهد. در این مقاله </span><span lang="FA" dir="rtl" style="font-size: 12pt font-family: Tahoma, sans-serif">طراحی سیستم رگولاتوری گلوکز- انسولین به کمک مدل غیرخطی تأخیری برای بیماری دیابت در نظر گرفته می‌شود. راهکار کنترل حلقه بسته سیستم، روشی جدید درکنترل‌ بهینه سیستم‌های غیرخطی تأخیری موسوم به ESDRE </span><span lang="FA" dir="rtl" style="font-size: 12pt font-family: Tahoma, sans-serif">خواهد بود. با استفاده از روش شبه‌خطی‌سازی سیستم‌های غیرخطی تأخیری و کنترل کننده پیشنهادی، نرخ تزریق بهینه انسولین به عنوان سیگنال کنترلی، برای ردیابی گلوکز مرجع بدست می‌آید. سپس نتایج شبیه سازی با روش کنترل غیرخطی بر مبنای خطی‌سازی فیدبک Palumbo </span><span lang="FA" dir="rtl" style="font-size: 12pt font-family: Tahoma, sans-serif">مقایسه شده و ردیابی مطلوب گلوکز خون بیمار در ازای نرخ تزریق بهینه انسولین مشاهده می‌شود. .از مزایای روش پیشنهادی، قابلیت تعمیم آن بر سایر مدل‌های غیرخطی با تأخیر در متغیر حالت می‌باشد.</span> In recent decades, control systems theory is used in many industrial and medical issues. Various control strategies are applied to this medical issues such as diabetes which is used to maintain normal glycemia in the patients suffering from diabetes. Obtain the appropriate insulin infusion rate in order to keep the patient’s glucose levels within predefined limits is always an interesting subject for physicians. Nonlinear time delay differential equations are well known to have arisen the diabetic patient modeling. Nonlinear time delay modeling leads to a small number of equations, but the control method will be far more complex. In this paper a new technique is introduced to solve optimal control in nonlinear time delay systems, called ESDRE. A nonlinear state feedback is designed to track the desired glycemia for a diabetic patients based on pseudo linearization method. This method gives suboptimal solution for the problem. The stability of the closed-loop systems based on the ESDRE technique is also studied. Using this method, the optimal insulin infusion rate as the control signal is obtained and glycemia in type1 diabetic patients converges to the desired normal range. The results of the proposed method are compared with the Palumbo's nonlinear controller which is based on feedback linearization. The results of the simulations, represents the efficiency of the proposed method. کنترل بهینه بیمار دیابتی, سیستم غیرخطی تأخیری , شبه خطی سازی, مدل DDE ,روش ESDRE Optimal control of diabetic patient, Nonlinear time delay systems, Pseudo linearization, DDE models, ESDRE method 31 41 http://joc.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-189-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad Sadegh Akhyani محمد صادق اخیانی sadegh_akhyani@ee.kntu.ac.ir 10031947532846001164 10031947532846001164 Yes دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی Hamid Khaloozadeh حمید خالوزاده h_khaloozadeh@kntu.ac.ir 10031947532846001165 10031947532846001165 No دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی