fa مدل‌سازی و تحلیل گسترش کووید-19 در ایران با استفاده از مدل کلاسیک SIR کووید 19 COVID-19 پژوهشي Research paper <div style="text-align: justify;">در این مقاله به مدل‌سازی، تحلیل و پیش‌بینی بیماری جدید همه‌گیر کووید-19 با شناخت پارامترهای مؤثر در گسترش آن پرداخته‌شده است. به این منظور از مدل پایه مستعد-مبتلا-حذف‌شده (SIR) که با دو پارامتر نرخ ابتلا و نرخ حذف استفاده‌شده است. با توجه به بروز چندین نقطه بیشینه در داده‌های ایران و تک اوج بودن مدل SIR، نمی‌توان از یک مدل با پارامترهای یکسان به ازای تمام زمان‌ها استفاده کرد. به همین دلیل داده‌های ایران به پنج دوره زمانی تقسیم‌شده است و سپس پارامترهای هر دوره مجزا به‌دست‌آمده است. این بازه‌های زمانی علاوه بر تطابق با رفتار داده‌های مربوط به بیماری، با واقعیت‌های جامعه ازجمله زمان تغییر تصمیمات دولت و نیز تغییر الگوی افراد جامعه هم‌خوانی دارد. درنهایت، تحلیلی بر اساس پارامترهای به‌دست‌آمده و روند گسترش بیماری در ادامه سال جاری ارائه‌شده است. ازآنجاکه پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی ناشی از این ویروس فاجعه‌بار است، استفاده از نتایج مدل‌سازی ریاضی به‌دست‌آمده جهت شناخت عوامل مؤثر بر گسترش بیماری می‌تواند گامی جهت اقدامات آتی برای کنترل این بیماری باشد.&nbsp;</div> <gdiv></gdiv><gdiv></gdiv> <div style="text-align: justify;">In this paper modeling, analysis and prediction of novel epidemic of COVID-19 are concerned to identify effective spread parameters of it in Iran. For this purpose, the basic susceptible-infected-removed (SIR) model is used which has two parameters: the infection rate and remove rate. Because of several maximum points in the Iranian data and the single peak of the SIR model, it is not possible to use a model with the same parameters for all times. For this reason, the Iranian data is divided into five time periods and then the parameters of each period are obtained. In addition to adapting to the behavior of disease-related data, these time periods are consistent with the realities of society, including the timing of government decisions and the changing patterns of individuals in society. Finally, an analysis based on the obtained parameters and the trend of disease spread in the continuation of this year is presented. Since the economic, social and health consequences of this virus are catastrophic, using the results of mathematical modeling to identify the factors affecting the spread of the disease can be a step towards future actions to control the disease.</div> کووید-19, مدل کلاسیک SIR, نرخ شیوع بیماری‌های همه‌گیر. COVID-19, SIR classic model, epidemic reproduction number. 89 96 http://joc.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1290-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Zare زهرا زارع zarezahra.3981@gmail.com 10031947532846007851 10031947532846007851 Yes Shahid Rajaee Teacher Training University دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Nastarn Vasegh نسترن واثق N.vasegh@sru.ac.ir 10031947532846007852 10031947532846007852 No Shahid Rajaee Teacher Training University دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی